NOVE KNJIGE

D.M.

Priručnik za prepoznavanje riba Srbije

Uz alase i naučnike

U Biblioteci grada Beograda je krajem septembra predstavljen „Priručnik za prepoznavanje riba Srbije“ u izdanju Instituta za multidisciplinarna istraživanja Univerziteta u Beogradu. Reč je o knjizi koja se dugo čekala i koja namenjena širem krugu čitalaca.

„Priručnik za prepoznavanje riba Srbije“ je rezultat dugogodišnjeg rada prof. dr Aleksandra Hegediša, dr Milice Jaćimović, dr Marije Smederevac-Lalić, dr Željke Višnjić-Jeftić, dr Stefana Skorića, dr Gorčina Cvijanovića i dr Dušana Nikolića, ali i njihove bliske saradnje sa beogradskim ribarima. Publikacija je namenjena svima, i onima bez predznanja o slatkovodnim ribama, kako bi im pomogla da što lakše prepoznaju riblje vrste koje nastanjuju vode Srbije. To su rekreativni i profesionalni ribolovci (kao direktni korisnici ribljeg fonda), studenti biologije, ljubitelji prirode, kao i oni koji se bave zaštitom prirodnih resursa i unapređenjem životne sredine, donosioci političkih odluka i kreatori zakonodavstva u ovim oblastima, ali i svi koji iz različitih uglova izučavaju vodne resurse Srbije. Za svaku opisanu vrstu su dati narodno i važeće naučno ime, kratak opis vrste, globalno i lokalno rasprostranjenje, osnovni elementi ekologije vrste, međunarodni i nacionalni konzervacioni status i aktuelne mere za zaštitu i ribolovni značaj.
Priručnik je uređen tako da pomoću ilustracija (crteža i fotografija) i deskripcija omogući prepoznavanje riba po određenim osnovnim spoljašnjim morfološkim odlikama, i da se sistemom eliminacije dođe do vrste koja je predmet interesovanja. Izrada i verifikacijarazličitih priručnika za identifikaciju pojedinačnih grupa organizama sa priloga II, IV i V Direktive o staništima (Habitat Directive - Council Directive 92/43/EEC) od značaja za uspostavljanje ekološke mreže Evropske unije, NATURA 2000 u Republici Srbiji, deo je obaveza koje Srbija treba da realizuje. Priručnici moraju da sadrže osnovne podatke o vrstama pojedinačnih grupa organizama, njihovoj ekologiji i distribuciji, kao i jednostavan ključ za identifikaciju. Osim vrsta koje se već nalaze na različitim listama zaštićenih u Evropi i Srbiji, opisane su i vrste koje nisu na listama i ne uživaju posebne mere zaštite. Takođe su opisane i alohtone (strane) vrste koje naseljavaju vode Srbije a koje su sve prisutnije i sve značajnije.
„Priručnik za prepoznavanje riba Srbije“ sadrži više celina. Prvi je kratak uvodni deo o rečnim slivovima i opštim karakteristikama ihtiofaune u Srbiji, nakon koga sledi pregled morfoloških i anatomskih oblika kolousta (grupa kičmenjaka koja obuhvata ribe bez čeljusti) i riba od značaja za njihovu identifikaciju. Potom su prikazane osnovne metode za prikupljanje i čuvanje uzoraka riba, kao i tabele za prepoznavanje familija, rodova i vrsta riba. Dat je kratak opis osnovnih odlika autohtonih i alohtonih vrsta riba koje žive kod nas. Na kraju je slikovni pojmovnik manje poznatih izraza i reči.
„Redovno ažuriranje i revizija procena ugroženosti različitih vrsta u Srbiji i formiranje baza podataka o distribuciji potencijalno ugroženih vrsta (endemiti, relikti, po međunarodnim i nacionalnim kriterijumima retke, ugrožene i zaštićene vrste) je od najvećeg konzervacionog značaja i neophodno ih je uraditi u najskorijoj budućnosti“, upozoravaju autori „Priručnika za prepoznavanje riba Srbije“. Da bi to bilo moguće, potrebno je uključiti građane, aktiviste, ali i ribare bez kojih nema korektnih uzoraka, što je ključno da bi se došlo do što preciznijeg preseka stanja na terenu.

D.M.

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"